مقدّمه بحث پيرامون چگونگى تزكيه ، كاوشى دامنه دار است و ما ناگزير بايد به تفصيل از آن سخن بگوييم ، چون ا زمهمترين مباحث به شمار مى آيد . كندوكاو پيرامون اين مهم ، فراگيرتر از چگونگى تهذيب نفس از رذايل اخلاقى و ملكات و كردار و گفتار و پندار مربوط به رذايل اخلاقى است و ازهمين رو فراگيرتر از چگونگى تزكيه و چگونگى تخلّق به ملكات فاضله و كردار و گفتار و پندار مربوط به اخلاقيات فاضله خواهدبود . از خداوند مى خواهيم به حق واسطه هاى فيض مقدّسش ، حضرت محمّد ( ص ) و خاندان اطهرش ( ع ) به ويژه حضرت بقية الله الاعظم - عجّل الله تعالى فرجه الشّريف ما را در روشن كردن اين بحث مهم ، به گونه اى تامّ و كامل ، توفيق و عنايت مرحمت كند . پيش از ورود به اصل سخن ، ناگزير بايد پاره اى از آنچه را كه تاكنون گفته ايم ، مجملًا به ياد خوانندهء عزيز بياوريم و برخى ازآنچه را كه به خواست خدا خواهيم گفت ، بيان داريم : 1 . تهذيب نفس ، امرى مشكل و بسيار دشوار است و در روايات ، از گونه هاى جهاد اكبر به شمار آمده است 1 ، و بر اساس آيهء شريفه : ( يا ايها الانسان انّك كادح الى ربّك كدحاً فملاقيه . ) اى انسان ، تو در راه پروردگارت ، رنج 2 .